تبليغاتX
وبلاگ اختصاصی مهدی آذرسینا

وبلاگ اختصاصی مهدی آذرسینا

موسیقی

 

 تلاش کرده ام تا مجموعه ای از کارهای موسیقائیم را که به صورت کتاب یا نوار و CD منتشر شده است ، در موسسه چهارگاه ارائه کنم و درباره هرکدام شرح مختصری بنویسم . درباره سیاوشانه نوشتم و اینبار خبر انتشار CD «کمانچه و تنبک»و مطلبی در باره آن:

در نیمه دوم دهه چهل نهضتی در موسیقی ایران آغاز شد که پایگاه اصلی آن گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و مرکز حفظ و اشاعه موسیقی بود.

 با شکل گیری این تحول که اساس آن با توجه به اصالتها برنامه ریزی شده بود، تمام جلوه های موسیقی اصیل ایران تحت تاثیر قرار گرفت .  شاگردان این مکتب در ان سالها کارهائی متفاوت وپویاو پرنفوذ ارائه کردند . ساختن موسیقیهای بدون کلام ، کنارگذاشتن شکل و مضمون ترانه ها و کلام موسیقیهای گذشته و روی آوردن به شعر با مفاهیم عمیق عرفانی و اجتماعی از بزرگان شعر قدیم و شاعران معاصر ، توجه به ظرایف و غنای موسیقی دستگاهی ایران ، و برخورداری از فن و صلابت در نوازندگی ها  ، از نشانه های این موسیقی هاست . که در سالهای انقلاب و بعد از آن به اوج خود رسید ، و هنوز به رغم تمام کجروی ها و تحریف ها و ترفند های طرفدار هنرهای بزمی و تشریفاتی ، بالاترین و ارزشمند ترین طرز تلقی از موسیقی اصیل و جدی و متحول ایران را نشان می دهند .

از این نظر شنیدن ساز نوازندگان شناخته شده این دوره از موسیقی ایران برای راهیان موسیقی امروز  لازم است و انتشار این البوم نیز در این راستا صورت گرفته است .

این مجموعه در سه قسمت تدوین شده است

اولی قسمت های ضربی ماهوریست با همنوازی تنبک محمد اخوان که بخش اوازی آن حذف شده است و در فرازهائی به صورت بداهه نوازی محض اجرامی شود . (30 دقیقه اجرا در سال 1365)

دومی کمانچه ایست که به عنوان موسیقی همراه فیلم ، فیلمی از شب یکی از عملیاتهای دفاع مقدس نواخته شده است و ملودی اصلی آن بر مبنای نوحه ایست که در آن شب سربازان به صورت گروهی می خواندند . (41 /12 دقیقه اجرا در سال 1364)

و سومی چهارگاهی است که در سال 1362 ضبط شده است .(41/19دقیقه)

 با تقدیم این مجموعه به مشتاقان و پژوهشگران و هنرجویان موسیقی ، آلبوم های کمانچه نوازی با اجرای این نوازنده علاوه بر مجموعه فوق ، شامل : چلیپا (1 کاست) تنبک نواز همراه " مرتضی اعیان "، شور افرین ( دو کاست) همنواز تنبک " محمد اخوان "، ردیف موسیقی ایران ( 6 کاست ) و صفیر سیمرغ  ( به صورت 2 حلقه CD )،همنواز تنبک " آرش فرهنگفر " ، خواهد بود "تا چه قبول افتد و چه در نظر آید "

 
+ نوشته شده در  شنبه دوم خرداد 1388ساعت 18:44  توسط مهدی آذرسینا  | 

 

            "درکشته شدن سیاوش به رای افراسیاب و به دسیسه گرسیوز ، که در اوج بی رحمی تیغ بر گلویش نهادند ، از قطره خونی که بر زمین میریزد در دم گیاهی می روید که آنرا " گل عشق " یا "برگ سیاوشان "می نامند ، و از ان روزتا ابد همه سیاوشان روزگاران در دمادم فتنه آرام و مظلوم و بی فریاد جان می سپارند تا خون سیاوشانه ا شان همواره درخت آزادگی و عشق را سیراب کند " .

        چند روز بعد از انکه جناب هوشنگ امیر اردلان به اتفاق خانم فرشته صفوت برای شنیدن کار چهارگاه و انتخاب نام برای آن ، به منزل ما آمدند ، زنگ زدند و گفتند " سیاوشانه " . زمانی که من دلیل پرسیدم گفتند "سیاوشانه" یعنی هیچ مگوی و تمام است . چهارگاه را با تصنیف "عشق امد و آتشی به دل در زد "و با آواز خودم  شروع کرده بودم و این فرم و این آواز بسیار به دل ایشان نشسته بود ، و پیشنهاد می کردند که انتهای کار نیز با آواز کوتاهی از من تمام شود ، اما به هر حال کار با همان تدوین اول منتشر شد ، و آقای امیر اردلان از سر شوق در طراحی جلد سیاوشانه نیز با طراح اصلی همفکری و همراهی کردند  ، تا اینکه مطلب بالا را از کتاب کجاوه سخن خواندم و نوشتم .

        و اما بعد ازاینکه نوار کاست سیاوشانه به صورت بسیار محدود از طریق انتشارات سروش ارائه شد تصمیم گرفتم با تغییر ناشر این اثر را بصورت CD تهیه کنم این کار انجام شد و سیاوشانه در 13 قسمت جداگانه و با کیفیتی مطلوب در یک CD چیده شد و از امروز علاقمندان می توانند آنرا درموسسه فرهنگی هنری چهارگاه تهیه کنند .

چند نکته را در مورد این کار اشاره می کنم :

        در شروع سیاوشانه تصنیف"زر آستان" با شعر عطار و با صدای خودم آمده است که با اجرای گروهی آن با آواز خوان اصلی گروه تنظیمی متفاوت دارد و در آن با کمانچه تنها همزمان آواز را همراهی کرده ام (عشق آمد و اتشی به دل در زد )

    بعضی ها از اهل موسیقی و یا از شنونده های موسیقی ، راه نوگرائی را در استفاده از کلام شاعران امروز تصور می کنند و به سادگی از کنار چگونگی موسیقی و ملودی و فرم و ریتم ومقوله های بسیاری که در این مورد هست می گذرند . به نظر من در تلفیق شعر و موسیقی قبل از هر چیز مهم است که کلامی یا شعری ، با حس و حال و تفکر و هدف آهنگساز در موسیقی تطبیق داشته باشد . برای یک موسیقی غلیظ و ظریف وریز بافت، شعری و کلامی از همان دست لازم است این شعر می تواند شعر حافظ و مولوی و عطار باشد و یا شاملو و اخوان و فروغ و یا اگرشعری با این عیاراز حریفی از شاعران امروز پیدا شود . در اینجا نوع اندیشه و شیوه بیان مهم است ، حال غزل عطاری باشد و یا شعر سپید شاملوئی ، مهم اینست که شعر باشد و دل را تسخیر کند و زیبائی وزن و موسیقی کلام و عمق عوالم حسی شاعر ، آهنگساز را حیران و ملتهب کند . نهایت اینکه کلامی شعار گونه و در حد وقایع روز ، موسیقی خاصی را می طلبد که در حیطه موسیقی های جدی و ماندگار نیست ."اسم اعظم آنچنانکه حافظ گفت وکلام آخر آنچنانکه من می گویم "( شاملو)                               

        از این سخن که بگذریم قصد من ازآوردن تصنیف"زر آستان "با آواز خودم این بوده است که در شروع کار حال و هوای به اصطلاح پشت صحنه را تصویر کنم و اینکه این آهنگها را که خواننده می خواند در اصل چه بوده است وچگونه شکل گرفته است . دیگر اینکه بیان واقعیت موضوع ، که کار موسیقی جدی بی جهت و از سر تفنن و خواسته های روزمره آغاز نمی شود ، باریکه ای از تابش عشقی می آید و آتشی به دل میزند که ماه ها و سالها تلاش گروهی را شیرین و گوارا فراهم می کند .

       مطلب بعد مربوط است به اینکه برای صحنه آرائی و ورود به پرده های تصویری چهارگاه ، آواز بدون کلام استفاده شده است و این همان نظری است که بارها من در سخنرانی ها و در کلاس آن را عنوان کرده ام ، که آواز می تواند بی مدد شعر و کلام نمود کاملی داشته باشد .در این قسمت از سیاوشانه و در « سلسله »( مقدمه شور از مجموعه سیاه مشق ) من این شکل از آواز را نشان داده ام و به اینطریق مطرح کرده ام که اگر قرار است آهنگساز بر روی کلام کار کند لازم است نهایت شگردها و فن و فنون تلفیق را رعایت کند تا هم توانائی و شناخت خود را به رخ بکشد و هم و درهم جهتی با شعر و شاعر تاثیر کار خود را بیشتر کند و موسیقی خود را غنی تر سازد ، ولی در هر حال بر خلاف نظر متعصبینی از آواز خوانی که به خاطر محدودیت شناخت از موسیقی همه چیز را در کلام خلاصه می کنند وتنها به تحویل کلام می رسند ، اهنگساز یا خواننده و بطور کلی موسیقی در خدمت شعر و شاعر نیست و آواز از مقوله موسیقی است و در ترکیب هائی می شود موسیقی خالص آوازی را نشان داد بی انکه  نیاز به کلام و معنی لفظ ، حس شود و کار را مخدوش کند . استفاده از تحریر های سریع وپر فراز و نشیب در آواز های "سیاوشانه "که در تصنیف ها نیز آمده است در این جهت صورت گرفته است .

    مطلب اخر اینکه خواننده این مجموعه آقای علیرضا شاه محمدی است که در زمان اجرای آن 20 ساله بود و امروز آواز خوان شناخته شده ای است و بسیاری از علاقمندان موسیقی ،آواز او را در کنسرتهای گروه شیدا به سرپرستی استاد محمد رضا لطفی  شنیده اند .واما نوازنده ها عبارتند از : استاد مسعود شناسا ( سنتور)نوید افقه (تنبک)عماد حنیفه(تار و بم تار)مهدی علومی (کمانچه)مهدی آذرسینا( کمانچه و کمانچه بم) .     27/2/1388مهدی آذرسینا

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1388ساعت 22:20  توسط مهدی آذرسینا  | 

به دوستان عزیزی که از سر لطف نظری یا خواسته ای را در این وبلاگ می نویسند عرض می کنم که به دو دلیل فعلا از پاسخ دادن به آنها معذورم اول اینکه من هنوز چندان به فنون استفاده از وبلاگ مسلط نیستم و دوم اینکه این روزها به دلیل انباشت بسیاری از کارهای ناتمام موسیقائیم فرصت یاد گرفتن هم ندارم . یقینا تا چند هفته دیگر جبران خواهم کرد و تا آن زمان هم شماره تلفن موسسه هنری و آموزشگاه موسیقی چهار گاه رادر اختیار شما قرار می دهم ۴۴۲۰۳۵۶۴ --۴۴۲۳۹۷۰۹
+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اردیبهشت 1388ساعت 22:17  توسط مهدی آذرسینا  | 

 

     همزمان با قراردادی که با مرکز موسیقی حوزه هنری و انتشارات سوره مهر برای چاپ کتاب " از متد ارف تا چهارگاه " نوشته می شد ، صحبت ازاین بود که به همراه کتاب CD هائی نیز تهیه شود که در ان،هم آهنگهای کتاب اجرا شده باشد و هم در باره شیوه آموزش موسیقی به کودکان و روش تدریس مربیان موسیقی درس هائی بیاید ، که در این جهت من طرحی هم آماده کردم و به انتشارات سوره مهرارائه کردم ،ولی توافق نهائی صورت نگرفت واما کتاب با زحمات بسیار مسئولین و هنرمندان انتشارات سوره مهر به طرز بسیار نفیسی در دو جلد چاپ و منتشر شد .

با این باور که آموزش و پرورش ما در اثر کم توجهی به آموزش موسیقی و عدم شناخت تاثیر ان در ساختن اجتماعی هشیار و اندیشمند و توانا و پر مهارت ،لازم است تا این کتاب را مورد توجه قرار دهد و برای ارتقاء کیفیت کار مربیان هنر از آن استفاده کند ،بعد از چاپ کتاب ضمن مراجعه به سازمان پژوهش و کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش ، برای تعلیم مربیان هنر مدارس کشور، هم بطور مستقیم در دوره های آموزشی ، و هم ازطریق انتشارCD های اموزشی اعلام آمادگی کردم .

مدیر مسئول سازمان مذکورعلاقه زیادی به شنیدن سخنان من نشان داد و طرح های بلند و بالائی هم به ذ هنش آمد و جلسه ای را با حضور مسئولین هنر دوره ابتدائی و مشاورین هنر سازمان پژوهش آموزش و پرورش تشکیل داد که در آن جلسه من بطور مفصل در باره تعلیم و تربیت و موسیقی صحبت کردم . نتیجه اینکه قرار شد درکوتاه مدت من یک CD آماده کنم و در ان مقدمات چگونگی اموزش موسیقی و مربیگری موسیقی کودک را تعلیم دهم و در بلند مدت هم کلاس هائی داشته باشم برای مربیان هنر، ونیز با همکاری مرکز سمعی بصری اموزش پرورش CD های تصویری مفصلی هم تهیه شود ، که در جلسه با کارگردان معرفی شده از سوی آنها برای تهیه فیلم و صحنه آرائی و انتخاب مربی و متن و ......... سه ساعت صحبت کردم تا مقدمات کار را برنامه ریزی کنند .

 با تاکید مسئول سازمان مذکور یک  CD یکساعته را ، بدون دریافت هیچ دستمزدی آماده کردم و در آن از چگونگی آموزش موسیقی و تاثیرآن در آموزش و پرورش سخن گفتم و آهنگهائی از کتاب را هم خواندم  و تحویل دادم .

نمی دانم شاید چند ماه یا سالی از این برنامه ها گذشته باشد که نه آنها پیگیر قضیه شده اند و نه من دلیل را پرسیده ام . ولی بهر حال اینرا می توانم بگویم که ان یکساعت گفتار من که در اختیار انهاست می تواند برای مربیان هنر مدارس  و کودکان مهد ها وآمادگیها و کودکستانها و دوره راهنمائی تحصیلی بسیار مفید باشد و امیدوارم از ان استفاده مطلوب داشته باشند ............ادامه دارد

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم فروردین 1388ساعت 22:3  توسط مهدی آذرسینا  | 

     بعد از چاپ و انتشار کتاب دو جلدی " از متد ارف تا چهار گاه"  توسط  انتشارات سوره مهر ، مسئولین بخش پژوهش سوره مهر جلسه پرسش و پاسخی را با من برگزار کردند و به این ترتیب ضرورت تالیف و انتشار این کتاب و چگونگی تاثیر آنرا در موسیقی و تعلیم و تربیت کودکان مورد بحث قراردادند .ترجمه نکات اساسی این گفتار را پسرم دکتر "فرهود آذرسینا" در مقاله ای به زبان انگلیسی برای چاپ در مجله تخصصی   The Orff Echo تهیه کرده است. دانلود مقاله:

http://rapidshare.com/files/211704658/From_Orff_to_Chahargah_Azarsina.pdf  

    دکتر فرهود آذرسینا از فارغ التحصیلان ممتاز دانشگاه صنعتی شریف است که دکترای خود را در مهندسی اقیانوس و معماری کشتی از دانشگاه مموریال کانادا اخذ کرده است ،و در زمینه موسیقی و نوازندگی هم  شناخت دارد.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم اسفند 1387ساعت 15:20  توسط مهدی آذرسینا  | 

شروع دوباره تمرین های گروه آینه ( هنوز اسم جدیدی برای گروه انتخاب نشده است )

دو سال پیش که گروه با ترکیب جدید سر و سامان گرفت و تمرین های سنگینی را هم شروع کرد قصد این بود که مجموعه نوا را با آواز آقای شهرام ناظری اجرا کنیم . مجموعه نوا را من بعد از اجرا و انتشار آلبوم سخن تازه آماده کرده بودم و کار از همان اول برای آواز آقای ناظری تنظیم شده بود . آقای ناظری تصنیف اصلی مجموعه را که در نهفت بر روی شعری از اقبال لاهوری ساخته بودم و برایشان خواندم به حدی پسندید که پیشنهاد کرد تا من این کار را برای آواز ایشان ضبط کنم .در همان زمان اجرائی از آن را در استودیو بل ضبط کردیم ولی به دلیل بعضی پیچیدگیهای کار و تغییر ماهیتی که در اثر استفاده ناچار از مترونوم  پیش آمده بود و هم به دلیل اولویت دادن به مجموعه راست پنجگاه 0(در مورد این مجموعه خواهم نوشت ) آواز آن در استودیو خوانده نشد تا آنکه با شروع به کار گروه جدید دوباره خواندن آواز این مجموعه به آقای ناظری پیشنهاد شد ولی ایشان در یکی از روزهای تمرین کار را شنید و باز هم رغبتی به اجرای آن نشان نداد اگر چه اینبار من بسیاری از آن سختی های ریتمیک کار را به نحوی تغییر داده بودم و کار به صورتی آماده شده بود که حتی می شد انرا به صورت کنسرت اجرا کرد ، البته این کارنیاز داشت به تمرین سنگین و بلند مدت برای گروه و آواز که ...... در نتیجه ................. ( ادامه دارد)

......در نتیجه استادان خواننده ای که معروف و طراز اول هستند فرصت چنین تمرینهائی را ندارند و ازطرفی روال کاری خاص خود را پی میگیرند و در قبال طرفداران آوازشان خود را متعهد می دانند که به ذوق و خواسته آنها احترام بگذارند و آنها را حفظ کنند و با ارائه کارهای متفاوت ریسک نکنند.

همانطوری که گفتم کار خلاصه نمیشد به یک مقدار ریتم ثابت میزان بندی شده و بالاپائین شدن صدا . قسمت آواز، لحن ها و تزئینها ی خاصی داشت ریتمهای بسیار پیچیده و احساسی که باید به صورت بداهه خوانی با موسیقی گروه  تطبیق داده می شد وخواندن ان علاوه برشناخت اصول اولیه آواز خوانی ، تسلط بر ریتم ، و ردیف دانی ،نیازمند آشنائی با فوت و فن نقالی و پرده خوانی و بیان نمایشی بود و همانطوریکه گفتم لحن و اواز پر افت و خیز آقای ناظری را لازم داشت که میسر نشد .

 نمیشد کار را تعطیل کرد . به خواننده های معمول و مرسوم هم نمیشد اطمینان کرد و توان وانگیزه و فرصت اموزش هم نبود . از این جهت تصمیم گرفتم این کار را با اواز خودم اجرا کنم . البته پیش از این تصنیفی را در البوم " سیاوشانه " و در شروع مجموعه چهارگاه خوانده بودم و تمام آلبوم " خنیاگر" هم با آواز من و خانم سپیده رئیس سادات اجرا شده است .

گروه کار را با هفت نوازنده شروع کرد و از دوسه نفر خانم آوازخوان هم برای همخوانی دعوت کردیم . حدود چهار ماه ، هفته ای یک جلسه تمرین کردیم اما از سوئی همخوانیها مشکل شده بود واز سوئی هم  صلاح اندیشی اعضاء گروه و توصیه آنها به دعوت از خواننده های رده دوم . استدلالشان هم این بود که بودن خواننده ای که نامی هم دارد ، باعث می شود مردم از کنسرت استقبال بیشتری کنند و گروه ازجهات مختلف حمایت شود . برای من مشکل بود که این مسئله را تجربه کنم هم ازنظر آماده کردن گروه و خواننده و هم از نظر عذر خواستن در صورت به دست نیامدن موسیقی مورد نظر ، سفر من به کانادا برای سخنرانی در فستیوال آواز هم مزید بر علت شد و تمرینهای گروه متوقف گردید.

دیگران کنسرت های بسیاری در این فاصله اجرا کردند که بر رسی کیفیت کارها و اهداف برگزارکنندگان آن کنسرتها ، گروه را ترغیب می کرد که کار را از سر بگیرند . مجال مناسبی لازم است تا در باره موسیقی و خواسته مردم ایران از موسیقی و تفاوت های ان با آنچه که در جاهای دیگر دنیا از این نظر مطرح است گفته شود . در یک جمله می شود گفت نگاه ما به موسیقی تنها به عنوان یک هنر ظریف نمایشی و تزئینی و در حد شغل و منبع درامد و خلاصه تقلید از دستورالعمل های مرسوم و معمول هنر مسخ شده نیست . موسیقی برای ما هنر است و هنر نمود متفاوتی از فلسفه و اندیشه و شناخت در قالبی از ظرافت محض و زیبائیهای در حد اعجاز است .

گروه ما نه تصنیفها ی قدیم را بازسازی می کند و نه در خدمت مقوله های رایج سنت و اصالت و ردیف و استاد بازی است . این مقوله ها هدف نیست و تنها وسیله و مسیر و دستمایه ایست برای ما تا با آن موسیقی مورد نظرمان را اجرا کنیم . ........موسیقی تمام قطعات با کلام یا بدون کلام ، که ما اجرا می کنیم از ساخته های (مهدی اذرسینا) هستند ، کلام و شعر برای بخش های آوازی آن از بزرگان شعر گذشته و امروز انتخاب شده است و این نکته ، که برای انتخاب دو بیت یا دو جمله که لازم است در نهفت خوانده شود تا گروه تصنیفی با شعر اقبال لاهوری را اجرا کند ، تمام دیوانهای شمس ، حافظ ، سعدی ، عطار ، بیدل ، و اخوان و سایه را چر خیده ام و هنوز موفق نشده ام تا انتخاب کنم ............

چون هنوز چگونگی و تاریخ کنسرت مشخص نشده است همینقدر کافیست و بقیه مطلب را با نزدیک شدن به اجرا می نویسم و تنها اینرا بگویم که کل کار در نوا و بعضی گریز ها به اصفهان و سه گاه دور می زند و اصلی ترین بخش کار بر روی شعری از اقبال لاهوری ساخته شده است .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه نوزدهم اسفند 1387ساعت 16:4  توسط مهدی آذرسینا  | 

این وبلاگ برای معرفی آثار موسیقائی  مهدی آذرسینا ساخته شده است . نوشته ها ، مقاله ها ، خبرهای مربوط به موسسه و اموزشگاه موسیقی جهارگاه ، و خبرهای مربوط به گروه موسیقی مهدی آذرسینا ،در این وبلاگ خواهد آمد و در ضمن کتابها و کاست ها و CD های منتشر شده مهدی آذر سینا در این وبلاگ معرفی خواهد شد .

 

گروه موسیقی دستگاهی ایران به سرپرستی مهدی اذرسینا که پیش از این با نام " گروه اینه " اثار مختلفی از این نوازنده را اجرا کرده بود اخیرا تمرین های خود را برای برگزاری کنسرت  آغاز کرده است . نوازندگان این گروه عبارتند از آقای محمد اخوان :" تنبک" عماد حنیفه: " تار" بهزاد میر لو: "کمانچه" محسن حسینی :"  سنتور " امیر حاج ابراهیمی :" نی " مهدی علومی "کمانچه " و مهدی آذرسینا :"سه تار بم و آواز "

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم بهمن 1387ساعت 13:19  توسط مهدی آذرسینا  | 

به انگيزة انتشار
كتاب "از متد ارف تا چهارگاه " تاليف استاد مهدي آذرسينا
ارف بهانه است
يكي از متد هاي رايج در حوزة موسيقي كودك در حال حاضر متد ارف است مبدع اين شيوه كارل ارفCarl Orffموسيقيدان و آهنگساز آلماني است . اين شيوه كه حدودا در اوايل قرن بيستم مطرح شد نهضتي در آ موزش موسيقي به حساب مي آيد كه فضاهاي آموزش موسيقي را تحت تاثير قرار داد . در اين متد عناصري مثل بيان،آواز، ريتم،و حركت مبنا قرار مي گيرندكه با گرايش به موسيقي ،نمايش ،حركت و رقص به صورت تجربي ، توانائي هاي ذهني و جسمي، مهارت هاي شنيداري و رفتاري كودكان،ذوق تشخيص موسيقي و زيبائي شناسي آنها را تقويت مي كند و از طريق استفاده از سازهاي بسيار ساده از نظر ساختمان و طرز اجرا، استعداد كودكان را پرورش مي دهد .
اين متد در سال 1348 توسط دكتر سعيد خديري كه دانش آموختة مكتب ارف در آلمان بود ، در ايران مطرح شد و ايشان در آن زمان كارگاه موسيقي كودكان و نوجوانان را از طريق سازمان راديو تلويزيون تاسيس كرد و شيوه اموزش موسيقي بر مبناي متد ارف را آغاز كرد . متد ارف كم كم از طريق شاگردان او در دانشكدة هنرهاي زيبا ي دانشگاه تهران  گسترش پيدا كرد و به تدريج در نقاط مختلف ايران مطرح شد .مدتي بعد از انقلاب دوباره نگاهي بر اين متد صورت گرفت و اينبار در كنار نقطه نظر هاي صحيح و سالمي كه وجود داشت بهره برداريهاي نادرستي نيز صورت گرفت كه فضاي نابسامان و آشفتة موسيقي و آموزش موسيقي را آشفته تر كرد ./
يكي از شاگردان دكتر خديري استاد مهدي آذرسينا مي باشد كه براي علاقمندان به موسيقي جدي ايراني نامي آشنا هستند. وي آهنگساز و نوازندة كمانچه است و تاليف كتاب و مقاله، سخنراني، اجراي كنسرت و رهبري گروه هاي موسيقي ايراني در همين بخش از كارهاي او قرار مي گيرند .
آذرسينا پس از چند سال تعليم با متد ارف در كلاسهاي كتابخانه اي "كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان " در سال 1353 كارگاه موسيقي تبريز را تاسيس كرد و در اين كارگاه مدت 6 سال مربيگري كلاس ارف را نيز خود بر عهده داشت. در سالهاي اخير وي با درك كمبود ها و كاستي هاي آموزش موسيقي با داير كردن مركزي براي آموزش موسيقي و استفاده از متد ارف تجربيات خود را سر و سامان داد و حاصل كار كتابي است دو جلدي با عنوان " از متد ارف تا چهار گاه" . اين متد تلفيقي است از شيوة آموزش موسيقي ارف و شناخت ريشه اي موسيقي اصيل و جدي ايران ، براي گروه سني كودك و نوجوان .
اين كتا ب به تازگي به كوشش مركز موسيقي حوزة هنري توليد و توسط انتشارات سورة مهرحوزة هنري منتشر شده است.
ستاد خبري انتشارات سورة مهر به بهانة انتشار اين كتاب گفتگوئي با مهدي آذرسينا صورت داده است كه مي خوانيد .
n       استادزماني كه متد ارف وارد ايران شدچقدر مبتني بر موسيقي دستگاهي خودمان بود ؟
هيچ ، متد ارف ربطي به موسيقي ايران نداشت .در آن زمان شكل هاي جديدي از آموزش موسيقي به روال غرب در كنار شيوه هاي سنتي آموزش موسيقي ايراني رايج بود ، ولي آموزش موسيقي براي كودكان به صورت خاص مطرح نبود و كودكان نيز مثل بزرگتر ها تعليم موسيقي مي ديدند . متد ارف در اصل مي توانست بخشي از تعليم و تربيت كودكان را با توجه به نياز فرهنگي ايران فراهم آورد و هم ميتوانست مقدمه اي باشد براي آموزش درست موسيقي و آنگاه موسيقي ايراني.
- متد ارف بيشتر چه ساز هائي را شامل مي شود ؟
-        ساز هاي ارف را مي توان به دو گروه تقسيم كرد ، سازهاي ريتميك و سازهاي ملوديك .سازهاي ريتميك ارف شامل سازهائيمي شود مثل : چوب، قاشقك، دقك، دايره زنگي ، سه گوش ،تيمپاني ها، و طبل ها . و ساز هاي ملوديك شامل سيلفن ها ، بلز ها، متالفن ها و بعضي سازهاي آرشه اي از خانوادة ويلن كه بيشتر بصورت پزيكاتو استفاد مي شوند .
 در اين زمينه آنچه كه مهم است فراهم آوردن تركيب هائي از سازهاست كه با اصول آموزشي اين متد هماهنگ باشد و در ضمن مسير را براي شناخت موسيقي ايراني هموار كند .
-        -چطور شد كه از ارف تا چهار گاه را نوشتيد .
من تمام عمرم را بصورت جدي با موسيقي و با شعر و كلام و نوازنگي و تصنيف موسيقي و اموزش موسيقي در دوره هاي مختلف از كودكستاني تا دانشگاه و رشتة موسيقي گذرانده ام . نياز هاي كودكان را در زمينة آموزش و پرورش آشنا شده ام و تاثير موسيقي درست را در تعليم و تربيت صحيح تجربه كرده ام بنابراين با تكيه بر تحصيلات تخصصي و تجربة كافي، اين مسير و اين متد را براي كودكان ايراني ارائه كرده ام . قصد من به هيچ وجه صرفا اشاعة متد ارف نيست من از اين متد و از روح و شكل و محتواي بسيار درست و ظريف اين متد استفاده كرده ام و  آنرا تا آشنائي مقدماتي با اصول موسيقي ايراني پيش برده ام و به چهارگاه رسيده ام .تا اگر قرار است آموزش موسيقيئي براي كودكان در كار باشد اصولي و مبنا و ماخذي براي آن وجود داشته باشد و كودكان با نام هاي پر سرو صدا اسير آموزش هاي ويرانگر اين بازار آشفته نشوند .و در ضمن زيبائي هاي موسيقي خودمان را بشناسند و در اين زمينه در بخش هاي مختلف كتاب براي مربيان و پدر و مادر ها نوشته ام.
-        استاد سازهاي زهي چگونه در اين متد مورد استفاده هستند
در باره سازهاي متداول ارف كه قبلا توضيح دادم  و اينجا اضافه مي كنم كه در اين كتاب پس از بازي ها و شنيدن ها و حركت ها و اشنا شدن با كارهاي گروهي ارف موسيقي ايران بصورت كاملا ملايم در ضمن درسها مطرح مي شود ، با استفاد از گوشه هائي از موسيقي دستگاهي ايران نظير زنگوله ، كرشمه، نغمه، و همچنين ملودي هاي آشنائي مثل نوائي، موسيقي هائي براي گروه ارف تنظيم شده است كه سازهاي ايراني در آن نقش دارند . و در بين اين سازها ساز بي نظير كمانچه هم كه يك ساز زهي آرشه اي است شنيده مي شود.
-        تقسيم بندي سن در اين شيوه به چه صورتي است و چه ساز هائي براي هر سن مناسب تر است؟
تمام كتاب طوري تهيه شده است كه براي بچه هاي 6 ساله و بالاتر قابل استفاده است و مربي متخصص لحظه به لحظه آموزش خود را با اين كتاب پيش مي برد اما قسمت هاي مهمي از كتاب صرفا از طريق شنيدن و اجراي كارها براي بچه ها مطرح مي شود . وقتي مربي يا شاگردان پيش رفتة كلاسهاي ساز هاي ايراني خط كمانچه را اجرا مي كنند به ها به آساني نقش خودرا در همراهي با او عهده دار مي شوند و حاصل كار براي آنها آموزنده و لذت بخش است .
-        شما در كتاب بيشتر بر كدام يك از عناصر موسيقي تاكيد داشته ايد ؟
تصور مي كنم بر مقولة ريتم و وزن و لي به تمام موسيقي پرداخته شده است و از تمام ظرايف كار براي پرورش مهارتها و ذوق و خلاقيت آنها استفاده شده است .
-        مباحث تئوريك موسيقي چه جايگاهي در اين آموزشها دارد ؟
براي ياد گرفتن مباحث تئوريك موسيقي از همان ابتدا بدون اينكه بچه ها متوجه باشند كار مي شود و در فرصت مناسب بچه ها نشان مي دهند كه خط موسيقي را ياد گرفته اند و مي توانند در آموزش هاي بعدي خود انرا ادامه دهند .
-        ارف در حال حاضر چقدر شناخته شده است ؟
 در حال حاضر مردم عموما عنوان ارف را شنيده اند و اين اسم براي كساني كه بچه دارند آشناست .استفاده از متد ارف و مربيگري آن احتياج به تخصص دارد مربي لازم است از تحصيل كرده هاي موسيقي باشد و دورة تخصصي اين كار را گذرانده باشد .متاسفانه در شرايط حاضر با اين تصور كه پدر و مادر ها اطلاع چنداني از متد و موسيقي ندارند و بچه ها هم توان تشخيص ندارند اين متد و اين نام توام با نا آگاهي و غلط ودر حد بالائي رايج شده است، و در بهترين شرايط، آموزشي فارغ از هر گونه گرايش به موسيقي ايران جريان دارد .
آموزش درست موسيقي و استفاده كردن از تاثير موسيقي در ساخته شدن شخصيت كودكان در تمام دنيا مطرح است و مفيد و حياتي است ، و اينكه مهد كودك ها و كودكستان ها و دبستان ها به اين امر ضروري توجه داشته باشند جاي خوشحالي است به شرطي كه با بينش درست و سالم همراه باشد وگرنه مضر است و نبودش بهتر است .
-        يعني مربيها براي تدريس اين شيوه آموزش خاصي نمي بينند؟
نه متاسفانه، اگر هم شناختي باشد بسيار كم است و اصلا در حد گروه وسيع استفاده كننده نيست .اين كار بايد به دست فارغ التحصيل هاي رشتة موسيقي كه دورة تخصصي را گذرانده اند انجام گيرد و براي اين منظور دانشكده هاي موسيقي و هنرستانها لازم است واحد هاي درسي در نظر بگيرند و متخصص تربيت كنند، و اگر اين كار عملي شود تاثير زيادي   به شناخت هنر و موسيقي و به تمام جوانب قرهنگ و زندگي و اجتماع خواهد داشت.
-        وضعيت در مراكز استاني به چه صورت است؟
تقريبا در تمام شهر هاي بزرگ اين متد مطرح است و كلاسهائي با اين نام داير است .ولي همانطوريكه عرض كردم غير تخصصي و احتمالا مضر به اموزش و مضر به موسيقي .
-        كتاب شما چه كمكي متواند به اين كلاسها بكند ؟
اين كتاب در هر صورت تاثير خواهد داشت شناخت والدين و مربيان و متوليان فرهنگي كشور را از موسيقي و اصول آموزش آن بالا خواهد برد ،براي كلاسها ومربيان  بسيار مفيد خواهد بود و آموزش را يكدست خواهد كرد . من سه سال پيش ميخواستم اين كتاب را با هزينه شخصي منتشر كنم ولي در آن صورت امكان نداشت كتاب به اين صورت زيبا و نفيس چاپ بشود .با اين كتاب كار بسيار سخت و طاقت فرساي مربيگري موسيقي، در حالتي كه هيچ برنامه تدريسي نيست و هر بار بايد پرت و پلائي را بصورت آشفته و تكراري به بچه ها تحميل كرد ،سر و سامان مطلوبي مي گيرد . براي درك اين مطلب بايد كتابها را مطالعه كرد و نميشود بيش از اين در اين فرصت مطلبي گفت .
-        مشكل عمده در موسيقي كودك را بيشتر متوجه چه بخشهائي مي بينيد ؟
قضيه قضية كج نهادن خشت اول است . آموزش موسيقي از همان اول بايد درست و كارساز و هدفمند پيش برود .هيچ برنامه اي در اين زمينه نيست و هيچ معياري وجود ندارد و نتيجه اينكه موسيقي هاي بي هويت و غير هنري و مفلوك از سر و كولمان بالا مي رود ، آدمها توان تحرك ندارند و ظريف و چالاك و فني و خوش ذوق و زيبا شناس نيستند ، و از بس با تناسب و موزون بودن نا آشنا هستند و خشك و بي روح هستند كه زندگيشان در عين رفاه شادابي لازم را ندارد و كسالت بار است .
در زمان كودكي ما هر چيز عيب دار و مانده را براي كودكان تجويز مي كردند و مي گفتند بچه است و نمي فهمد .حالا اكثرا براي موسيقي هم همين كار را مي كنند . هر مهد كودكي براي بچه ها چند ملوديكا و بلز و فلوت تهيه مي كند و آدم شوخ و بشكن زني را هم به عنوان مربي به خدمت مي گيرد بااين خيال كه موسيقي چيز مهمي نيست بچه ها هم كه قوة تشخيص ندارند و سر گرم مي شوند، و در برنامه هاي مناسبتي شام و ناهار مهد كودك هم چيزي اجرا مي كنند ، هم چشمگير است و هم پولساز، و اين خطر ناك است .در حاليكه اگر آموزش موسيقي درستي براي كودكان داشته باشيم نتيجة مادي و معنوي بسيار با ارزشي خواهيم برد .
-نقش والدين در اين زمينه چيست؟
والدين تقريبا دستشان بسته است و مسئله تا حدي از عهدة آنها خارج است. بسياري از پدر و مادر ها بچه هايشان را به مهد كودك مي سپارند و مدير مهد كودك هم كه مي خواهد خدمات خود را گسترده تر كند ،كلاسهاي موسيقي از جمله كلاس ارف را در كناركلاس زبان و بازي با گِل و مقوا داير مي كند و توجهي به ظرافت و شكنندگي اين مقوله ها و علت وجودي آنها ندارد و نتيجه اينكه: ممكن است بچه براي همة عمر از موسيقي بيزار و از آن محروم باشد و يا اينكه موسيقي را چيز مسخره اي تصور كند .
-مراكز مربوطه و از جمله آموزش و پرورش ، وزارت فرهنگ و ارشاد،مركز موسيقي، در اين زمينه بايد چه كار كنند؟
خيلي كارها مي توانند انجام دهند . اين مراكز مي توانند از طريق موسيقيدانها و متخصصين تعليم و تربيت اين متد و متد هاي ديگر احتمالي را بر رسي كنند و با دلسوزي به اين آشفتگي هاي آموزشي در زمينة موسيقي دخالت كنند زماني كه مسئولين مركز موسيقي حوزة هنري از" متد ارف تا چهارگاه "را بر رسي ميكردند و در نهايت به چاپ نفيس آن همت كردند ، در ذهنشان بود كه اين كتاب را در شوراي آموزش و پرورش و براي مدارس ابتدائي مطرح كنند ، كه اميد وارم اين بررسي صورت بگيرد .
مسئلة ديگر تربيت مربي هاست . مربي موسيقي كودك بايد از دانشكده هاي موسيقي فارغ التحصيل باشد ، واحد درسي لازم را هم گذرانده باشد  .و به نظرم بايد آ موزشهاي مقدماتي به معلمين مدارس نيز داده شود تا بر خورد آنها با موسيقي، بچه ها را در اين زمينه گمراه نكند و شناخت غلطي به آنها ندهد  .
غير از ارف چه متد هاي ديگري وجود دارد و اين متد ها چقدر در ايران شناخته شده هستند ؟
متد ارف اگرچه قديمي تر است ولي رايج تر و جهاني است و به طرز عميقي به امر موسيقي و آموزش و پرورش پرداخته است . متد هاي ديگري هم مطرح است از جمله متد" سوزوكي"كه آن هم جهاني است ولي در ايران ارف رايج است و مهم اينكه ما بايد متد مناسبي را داشته باشيم كه به درد ما بخورد و با نياز هاي ما سازگار باشد من بر اين باور هستم كه ممكن است بشود به كودك شش ،هفت ساله "راك كشمير " "يا نصير خاني" هم ياد داد اما اين كار هم درست نيست و هم نياز جنبي آموزش موسيقي را بر آورده نمي كند . من با استفاده از متد ارف و مباني جهاني و انساني آن سعي كرده ام متدي براي آموزش موسيقي به كودكان ايراني تهيه كنم  كه براي آيندة اجتماع مفيد باشد .
نظرتان در بارة تصوير گري كتاب چيست ؟
من جلساتي را با خانم بيژني داشتم و نقطه نظر هاي خودم را به ايشان گفتم . خانم بيژني تحصيلكردة نقاشي است و من از كار نقاشي كتاب كاملا راضي هستم و از اينكه به نظر من نقاشي ها پر جلوه و خيال انگيز هستند و فضاهاي رنگي دلنشيني را براي مطالب موسيقي فراهم كرده اند خوشحالم با اين حال ارزيابي نقاشي خانم بيژني با متخصصين اين رشته و نظر كودكان بايد صورت بگيرد . نقش خانم صفائي گرافيست و صفحه آراي كتاب را هم بايد در نظر گرفت كه با شوق تمام كار كردند و حتي شمارة صفحات كتاب را با رنگي هماهنگ با نقاشي ها و نوشته ها تنظيم كردند .
فكر نمي كنيد تصاوير بايد به روز تر باشد ؟
ما بيشتر هدفما ن اين بود كه تصاوير بتوانند ضمن اينكه ارزش هنري خود را دارند بچه ها را براي پذيرفتن كتاب و دوست داشتن آن كمك كنند و در جهت هدفهاي كتاب ،تفكر برانگيز باشند و شوخ و طنز گونه و عادت شكن هم باشند .به هر حال خانم بيژني در اين باره بيشتر مي توانند بگويند .
-استاد در حال حاضر مشابه كتاب شما چه آثاري وجود دارد و بجز شما چه كساني در اين حوزه كار مي كنند ؟
تا حدودي تلاش كرده ام كه آثار منتشر شده را ببينم ولي چيزي نديده ام الا اينكه كتابي هست كه بنظرم آقاي مسعود نظر تهيه كرده است كه اهنگ هائيست از خودشان و چند موسيقيدان معروف از جمله آقاي دهلوي و عليزاده كه ربطي به كتاب من ندارد و كتاب ديگري از خانم سودابه سالم كه اخيرا چاپ شده است باز هم با كار من متفاوت است . از نظر فعاليت در زمينة متد ارف و معرفي آن به مردم هم در اين سالها نام همين دو نفر( آقاي نظر و خانم سالم) در صدر كار مطرح است و زحماتشان شايستة قدر دانيست .
استاد شما با بچه ها كار كرده ايد و با آنها در گير بوده ايد مشاهدات خودتان از به كار گيري اين شيوه چه بوده است؟
بچه ها تشنة شركت در اين كلاس ها هستند با شركت مستمر در اين كلاس     رفتارشان موزون مي شود ، ابتكار عمل و خلاقيت آنها تقويت مي شود ، مفهوم كار هاي گروهي را درك مي كنند شاداب و سر زنده مي شوند ، مهارتهاي لازم را براي امور فني و حركتي به دست مي آورند  ظريف و هنر شناس بار مي آيند . بايد كتاب را بر رسي كنيد كار يك عمر تجربه توام با تعصب به موسيقي و هنر است و نمي شود همه را گفت . بيشتر قسمت هاي كتاب در كلاس و بصورت تجربه و عمل تهيه شده و بعد هم تدوين و پردازش شده است .
CD صوتي كتاب را هم منتشر مي كنيد ؟
-        از ابتدا قرار بود اينكار به همراه 2 حلقه CD منتشر شود ، بايد مركز موسيقي و انتشارات سوره اقدام بكنند من طرح كار را هم ارائه كرده ام .
-        اگر امكان دارد كمي هم در مورد اشعار كتاب توضيح بفرمائيد .
حدود 90% شعر هاي كتاب از خودم است من براي اين كار با خيلي از دوستان شاعر صحبت كردم اما در نهايت ديدم كار بسيار سختي است تا موضوعات مورد نظرم را با ملودي هاي ساخته شده با نت هاي بسيار محدود، با ذهنيت ديگران تطبيق دهم ، تجربياتي هم در اين زمينه داشتم و كتابي هم با موضوع شعر و موسيقي در دست انتشار دارم پس اين كار را هم خودم عهده دار شدم بهر حال با شناختي كه من از شعر و هنر دارم كار شاعر هم تنظيم كلمات در قالب وزن و ريتم تعيين شده بصورت سفارشي نيست .
-        اگر امكان دارد كمي هم در مورد عنوان از متد ارف تا چهارگاه توضيح بفرمائيد ؟
كتاب "از متد ارف تا چهارگاه" ، در واقع مسيري است كه ما با استفاده از آن به موسيقي ايران مي رسيم .در ضمن آخرين درس كتاب هم آهنگي است در چهار گاه و همانطوريكه مي دانيد چهارگاه از نظر حس و حال و اصول تئوريك دستگاهي است كه هويت و بيشترين نشانه هاي موسيقي ايراني را دارد ،كه تقريبا مختص موسيقي ايران است .
-        كمي هم در مورد وزن شعر كه موضوع بخشي از كتاب است بفرمائيد
شعر در زندگي ما جاري است كسي كه شعر را نمي شناسد تمام زندگي او نا موزون است . براي موزون شدن حركات و رفتار و گفتار، آميختن زندگي با شعر و موسيقي ضروري است در متد ارف با تركيب هاي عجيب و غير متجانس كلمه ها و نام ها ضمن بر انگيختن حس كنجكاوي بچه ها ، افت و خيز هجاها و موسيقي كلمه و شعر درك مي شود .
-         در پايان اگر صحبت خاصي داريد بفرمائيد .
اميدوارم اين اثر از طرف اهل تخصص به طور منصفانه بررسي شود اگر كاستي مشاهده كردند انتقال دهند و نقد كنند و اگر كار به نظرشان مفيد آمد سعي در اشاعة آن داشته باشند و خداي ناكرده به تنگ نظري بر خورد نكنند .
-         از شما و تمام عوامل توليد اين مجموعه سپاسگزارم .
-     
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1387ساعت 1:34  توسط مهدی آذرسینا  | 

درود
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1387ساعت 1:32  توسط مهدی آذرسینا  |